بازديد:657 بار     دسته : فلسفه

پروفسور دکتر ابراهیمی دینانی

مجري: با سلام خدمت بينندگان عزيز و دوستان همراه و علاقمند، در ادامه برنامه حكمت الهي وارد بحث جديدي مي‌شويم بعد از مباحث فناء في‌الله و بقاء بالله و پاسخ به يكي از پرسش‌هاي بينندگان كه البته تعداد زيادي از بينندگان عزيز ما در رابطه با مرگ سوال كردند كه فلسفه مرگ چيست و رابطه آن با بحث فناء‌في‌الله و بقاء‌بالله چيست؟ اين بحث را ما خدمت استاد عزيز جناب آقاي دكتر ابراهيم ديناني مطرح مي‌كنيم و بقيه پرسش‌هايي كه راجع‌به مرگ هست را ما دسته‌بندي كرديم كه در خلال اين برنامه و برنامه‌هاي ديگر از محضر استاد استفاده خواهيم كرد. استاد بزرگوار همانطور كه اعلام شد ما رسيديم به بحث فناءفي‌الله و بقاءبالله در آنجا بحث به اينجا رسيد كه فناءفي‌الله يعني سالك از همه تعلقات و مقيدات و همه اينها آزاد مي‌شود پرسش بعضي از بينندگان هم همين بود كه آيا اين فناءفي‌الله و بقاء باالله عرفاني با آموزه‌هاي قرآني ما مغايرت ندارد با توجه به نگاهي كه به مفهوم مرگ و معاد در قرآن كريم و روايت معصوم هست؟ پرسش را مي‌خواهم از اينجا شروع كنيم كه اصلا خود مرگ چي؟ چند سال پيش يك كار ميداني يكي از اين روانشناسان داخلي ما انجام داده بود در جامعه ديني ما ، به اين نتيجه رسيد كه 85 درصد از كساني كه مورد پرسش او قرار گرفتند از پديده‌اي به نام مرگ مي‌ترسند ، و ترس از مرگ هم منشاء بسياري از اضطراب‌ها و پريشان‌ حالي‌ها در انسان مي‌شود ممكن است كه به رخ نياورد ولي اثر خودش را در روان فرد مي‌گذارد قبل از شروع بحث مي‌خواهم كه اصلا خود مفهوم مرگ و اصلا فلسفه مرگ نسبتش با حيات را بگوييد؟

  بازديد:428 بار     دسته : فلسفه

پروفسور دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی

قانون علت و معلول و رابطه علیت از قدیمی‌ترین و کشدارترین موضوعات فلسفی تلقی می شوند. مروری اجمالی بر نظریات مطرح شده در این خصوص نشان از فعالیت فیلسوفان غرب و فیلسوفان اسلامی دارد و نقش فیلسوفان آسیایی خصوصاً شرق و جنوب شرقی آسیا کم رنگ تر جلوه می‌کند.

قانون علت و معلول و رابطه علیت از قدیمی‌ترین و کشدارترین موضوعات فلسفی تلقی می شوند. مروری اجمالی بر نظریات مطرح شده در این خصوص نشان از فعالیت فیلسوفان غرب و فیلسوفان اسلامی دارد و نقش فیلسوفان آسیایی خصوصاً شرق و جنوب شرقی آسیا کم رنگ تر جلوه می‌کند. بی راه نیست اگر با توجه به گسترش تفکر بودا و هندو در این مناطق، نگرش متفکران این جغرافیا در خصوص علیت را متأثر از دو تفکر مذکور بدانیم لذا در این مجمل نگاهی بر علیت از منظر این تفکرات خواهیم داشت.

در جنوب آسیا، جایی که اعتقاد به تناسخ جایگاه مهمی در فلسفه بودا و هندو دارد، مفهوم علیت نقش حیاتی در شکل گیری نگاه فرد به تاریخ و زندگی بازی می کند. مطابق نظر بودا، تمام اشکال حیات در یک شبکه بی انتها و لایتناهی به هم مرتبط می‌شوند، لذا نظریه خلقت که در اغلب ادیان متقن و بدیهی است در بودیسم جایگاهی ندارد. بدنبال عقیده تناسخ، بودیسم حیات این جهان را به آینده متصل می داند به‌گونه‌ای که ارتقا یا سقوط ، رستگاری یا محکومیت فرد، وابسته به مجموع کردار او در این حیات می باشد.

  بازديد:539 بار     دسته : فلسفه

پروفسور دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی

حقيقت اين است كه من تا لحظة كه اينجا نشستم، خبر نداشتم كه بناءست صحبت بكنم. گفته بودم كه به عنوان مستمع در اين جلسه شركت مي كنم. ولي ديدم كه آقاي دكتر شاه خليلي، لطفي داشتند و اعلام فرمودند كه من سخن بگم. ولي حالا در مقابل بزرگاني كه در اينجا تشريف دارند، ديگر شرمنده شدم كه بگويم نه و امتناع كنم. پس قبلاً عذر مرا بپذيرد اگر مطلب درستي آماده براي گفتن ندارم. اما بدنبال فرمايشات آقاي شاه خليلي كه روي مسئله تحريف تاريخ صحبت كردند، يك نكتة عرض مي كنم و بعد باز بحث ديگري را شروع مي كنم.

من الان در باب تاريخ نمي خواهم صحبت كنم. براي اينكه اولا: تحريف تاريخي خيلي اتفاق افتاده و ظريف ترين علم در عالم و دقيق ترين علم، به نظر بنده تاريخ است. زيرا كه تاريخ گذشته زمان نيست. تاريخ حوادث زندگي و افعال بشر را كه مستند بر انديشه هاي دقيق و تودرتوي انساني است، آن هم در حوزه سياست ترسيم مي كند. حال چگونه مي شود اين وقايع را تفسير و بيان كرد؟ من يك مثالي مي زنم تا دقت تاريخ و دقيق بودن تاريخ را بتوانم بيان كنم.

  بازديد:483 بار     دسته : فلسفه

چند جلسه اي است كه محضر استاد پيرامون نكات بديع و لطايف عرفاني صوانع العشاق خواجه احمد غزالي بحث مي كنيم اما وقتي كه صحبت از كرشمه معشوقي و كرشمه حسن شد سوالاتي را شما بينندگان عزيز مطرح نموديد تحت اين عنوان كه آيا اصالت با عشق است يا اصالت با زيبايي است؟ به عبارت ديگر آيا زيبايي مولد عشق است يا عشق مولد زيبايي؟ خوب سوال بسيار ظريف و خوبي است استاد اگر اجازه بدهيد با همين سوال پاسخش را از محضر شما پي بگيريم. ميهمان: سوال، سوال خوبي است ولي يك قدري نبايد اشتباه شود وقتي شما از اصالت صحبت مي كنيد در تداعي معاني مي شود وجود اصالت ماهيت. زيبايي و عشق مثل وجود ماهيت نيستند كه ما بنشينيم بحث كنيم كه حالا وجود اصيل ماهيت اصيل وجود اعتباري است. زيبايي و عشق هميشه با هم هستند. هر كجا زيبايي است عشق است و هر كجا عشق است زيبايي است عاشق در معشوق جز زيبايي نمي بيند اصلاً محال است زيبايي نباشد و عاشق باشد. عاشق در معشوق خود جز زيبايي نمي بيند و زيبايي نمي شود فرض كرد كه اثر نداشته باشد. هر كجا زيبايي است آنچنان جاذبه دارد كه عشق را به دنبال مي آورد مگر مي شود جايي زيبايي باشد و عشق نباشد بد نيست كه بگوييم اصالت با كدام است ولي يك قدري بايد حواسمان جمع باشد كه يكي را فرع نكينم و به ديگري بچسبيم.

  بازديد:423 بار     دسته : فلسفه

پروفسور دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی‏

امروزه که عرفان در سراسر جهان مورد استقبال عمومی قرار گرفته است، بازار ظاهرسازی های عرفانی نیز گرم است و عده ای سعی دارند سخن و عمل خود را به عرفان پیوند بزنند و با رنگ و لعاب عرفانی دادن به آن، مخاطب و اعتبار کسب کنند.

در این شرایط که هم عرفان و هم ادعای عرفان رونق دارد، می توان بدون شناخت کافی، انواع تفکرات منسوب به عرفان را کاذب جلوه داد و از طریق انتقادهای غیر علمی و غیر اخلاقی به نوعی دیگر کسب شهرت کرد و می توان همه آن ها را به طور دقیق مطالعه و به طور منصفانه تحلیل کرد تا با ارائه این تحلیل، هر یک از مردم هشیار سراسر جهان بتوانند آگاهانه راه خود را انتخاب کنند.

«الَّذینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِکَ الَّذینَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِکَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ (18- زمر)

آن کسانى که به سخن گوش مىدهند و از بهترین آن پیروى مىکنند، ایشانند کسانى که خدا هدایتشان کرده و اینان خردمندانند.»

سخن گفتن از عرفان کاری آسان و دشوار است . آسان است؛ زیرا بسیاری از مردم به راحتی درباره آن اظهار نظر می کنند و وقتی از آن ها سوال شود که عرفان چیست، بعضی از موسیقی ها، نقاشی ها، اشعار، طرز لباس پوشیدن ها، آداب و مراسم خاص و حتی برخی تکنیک ها و همچنین، انواع و اقسام نظریه های جدید و قدیم و اغلب متضاد عرفانی در ذهن آن ها نقش می بندد و گاهی دامنه عرفانی که از آن صحبت می کنند، به انواع خرافه ها، دعانویسی ها و انواعی از کرامات ظاهری و باطنی که نوعی قدرت نمایی است نیز کشیده می شود و البته گاهی از لطیف ترین و زیباترین مکشوفات و معرفتهای تاریخ بشری نیز سخن به میان می آید.